Dlaczego liście zmieniają kolor jesienią? Czytanie z natury.

Fenris siedział na ławce i oglądał pod słońce klonowy liść, który wyglądał jak złoto-czerwona gwiazda.

– Clover! Spójrz! – zawołał, podnosząc znalezisko – Jesienne elfy malarskie wreszcie wyciągnęły swoje pędzle! Zobacz, jak pięknie pomalowały! Musiały zużyć całe mnóstwo gwiezdnego pyłu i soku z nagietków.

Clover, która właśnie układała w koszu zebrane borowiki, podeszła do brata i usiadła obok. Wzięła od niego liść, przyglądając się jego żyłkom, które pod światło lśniły jak nitki czystego złota.

– To piękna myśl, Fenrisie – szepnęła ciepło. – Ale prawda, którą zdradził mi doktor Ambroży Pukawka, jest jeszcze bardziej niesamowita. Elfy wcale nie pomalowały tego liścia. One tylko… pomogły mu zdjąć letnie ubranie.

Fenris popatrzył na nią z zaciekawieniem.

– Zdjąć ubranie? Przecież on wciąż ma na sobie swoją skórkę!

– Skórkę tak, ale przez całe lato drzewa noszą specjalne, zielone peleryny – tłumaczyła Clover, wskazując na wciąż zielone dęby rosnące w głębi boru. – Ta zieleń nazywa się chlorofilem. Drzewo potrzebuje jej, żeby pić promienie letniego słońca i zamieniać je w słodkie soki, którymi karmi swoje gałęzie.

Chłopiec przyłożył liść bliżej prawego oka.

– To znaczy, że pod spodem coś tam było przez cały czas?

– Dokładnie tak! – Clover skinęła głową- To największa tajemnica puszczy. Te wszystkie złote, słoneczne i pomarańczowe kolory były w tym liściu ukryte od samego początku, od wiosny! Spały sobie spokojnie pod tą zieloną maską. Kiedy dni stają się krótsze, a noce przynoszą chłód, drzewo wie, że czas przygotować się do zimowego snu. Zaczyna powoli zdejmować te swoje peleryny i chować je głęboko do korzeni, żeby nie zmarnowały się w czasie mrozów. I wtedy… zielona maska znika, a liście wreszcie mogą pokazać swoje radosne oblicze! To ich własny kolor, a nie farba elfów.

Fenris z zachwytem otworzył buzię, kręcac liściem w palcach.

– Czyli ten liść tak naprawdę przez całe życie marzył, żeby być żółty?

– Chyba tak! Myślę, że czekał na swój moment przez całe lato.

Fenris uśmiechnął się szeroko, położył liść delikatnie na swoich kolanach i delikatnie go poklepał.

– Cieszę się, że wreszcie mogłeś zdjąć tę ciężką, zieloną pelerynę – szepnął do klonu. – Teraz wyglądasz o wiele bardziej jak ty.

🌿🌿🌿🌿

🍁 Do jakiego zjawiska nawiązaliśmy tym razem?

Ta opowieść tłumaczy botaniczny proces rozkładu chlorofilu oraz ujawniania się innych pigmentów w liściach na jesień.

Rośliny zawierają w sobie karotenoidy (odpowiedzialne za kolory żółty i pomarańczowy) przez cały rok, ale dominujący chlorofil całkowicie je zagłusza. Jesienią, gdy ubywa światła, roślina zaprzestaje produkcji chlorofilu i rozkłada go, transportując składniki odżywcze do pnia i korzeni.

Wtedy ujawniają się ukryte pod spodem żółcie.

Z kolei barwy czerwone i purpurowe (antocyjany) są często produkowane przez liście dopiero jesienią jako ochrona przed stresem świetlnym i chłodem.

---

Przeczytaj inne opowieści z serii Czytanie z natury:

---

🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿🌿

🏡 DOŁĄCZ DO NASZEJ LEŚNEJ RODZINY! 💌

Zostaw swój adres e-mail i usiądź z nami przy wspólnym, leśnym stole. W każdą niedzielę rano dostaniesz ode mnie list. Usiądź wygodnie, rozgość się i odpocznij. Jesteś tu zawsze mile widziany💗

Przesyłam ciepłe iskierki!

Elena 🌿